مختصر فقه

 

از

 

أدلة قرآن کريم و سنت صحيح

 

 

تأليف :

عبدالعظيم بن بدوی

 

 ***

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

 

 فهرست مطالب

مقدمه

رمزهای بکار گرفته شده در اين کتاب

فصل اول: طهارت

انواع آبها

نجاسات

چگونگی پاک کردن نجاست

سنتهای فطرت

ختنه کردن

گذاشتن ريش واجب و تراشيدن آن حرام است

سواک زدن

کراهت کندن موي سفيد

استحباب تغيير موي سفيد بوسيله حناء و کتم و شبيه آن و حرام بودن رنگ سياه    

آداب دستشويي

ظروف

طهارت براي نماز

 وضو    

چگونگي وضو

شروط صحت وضو

فرائض وضو

سنتهاي وضو

باطل کننده‌ هاي وضو

اعمالي که وضو براي آنها واجب است                                                   

اعمالی که وضو برای آنها سنت است                                                    

مسح خفين

شروط مسح بر خفين

مدت زمان مسح

محل مسح و چگونگی آن

مسح بر جوارب و نعل (دمپايي)

آنچه مسح را باطل می‌کند

غسل

آنچه غسل را واجب می‌کند                                                             

ارکان غسل

غسل کردن بطريقة‌ سنت

غسلهای مستحب

تيمم

مشروعيت تيمم

در چه مواردی تيمم جايز است؟

صعيد چيست؟

روش تيمم

باطل کننده‌های تيمم                                                                        

فايده

جواز تيمم بر ديوار اگرچه به رنگ روغنی آغشته باشد

احکام حيض و نفاس

تعريف حيض و نفاس و بيان مدت آنها

حکم کسی که با حائضی آميزش کند

استحاضه

احکام مستحاضه

        فصل دوم - صلاة (نماز)

        جايگاه نماز در دين

حکم تارک الصلاة

نماز بر چه کسي واجب است؟

نماز بر هر مسلمان بالغ و عاقلي واجب است

اوقات نماز

صلاة الوسطي چه نمازي است؟

مستحب بودن ادای نماز ظهر در اول وقت هنگامی که گرما شديد نباشد

مستحب بودن تأخير نماز ظهر در گرمای شديد تا وقت خنک شدن هوا

مستحب بودن ادای نماز عصر در اول وقت                                             

گناه کسی که نماز عصر را از دست بدهد                                                

گناه کسی که نماز عصر را تا وقت زرد شدن خورشيدن به تأخير بياندازد            

مستحب بودن تعجيل در نماز مغرب و کراهت به تأخير انداختن آن                  

مستحب بودن تأخير نماز عشاء تا زمانيکه مشقتی در آن نباشد                        

کراهت خواب قبل از نماز عشاء و صحبت کردن (بدون مصلحت) بعد از آن       

مستحب است نماز صبح در اول وقت خوانده شود (تغليس)                          

چه زمانی شخص وقت نماز را دريافته است                                            

قضای نمازهای فوت شده                                                                 

آيا کسی که نماز را عمداً تا خارج شدن وقت ترک کند می‌تواند قضای آن را بجای آورد؟

اوقاتی که ادای نماز در آن نهی شده است                

مکروه نبودن خواندن نماز سنت در زمان استوا و در حرم مکه                         

جايز بودن نماز سنت و وضوی تحيه المسجد                                           

نهی از خواندن نفل بعد از طلوع فجر، و قبل از نماز صبح                             

اماکنی که خواندن نماز در آن نهی شده است                                            

أذان

حکم أذان

فضيلت أذان

روش أذان

مستحب است که مؤذن دو الله أکبر را با يک نفس بگويد                            

مستحب بودن ترجيح

تئويب در اولين اذان صبح

آنچه هنگام شنيدن أذان و اقامه گفته می‌شود

فايده

آنچه برای مؤذن مستحب است

فاصله بين أذان و اقامه چقدر است؟

نهی از بيرون رفت از مسجد بعد از أذان

اذان و اقامه برای نماز از دست رفته

شروط صحت نماز

فايده

فايده

چگونگی نماز

ارکان نماز

فايده

فايده

فايده

واجبات نماز

حرمت عبور از جلوی نمازگزار

ستره امام براي مأموم ستره است

سنتهای نماز

اذکار و دعاهای مشروع بعد از نماز

مکروهات نماز

آنچه در نماز مباح است

باطل کننده‌های نماز

نماز سنت

فضيلت نماز سنت

مستحب بودن خواندن نمازهای سنت در خانه

انواع نماز سنت

سنتهای مؤکده ده رکعت است                                                             

سنت غير مؤکده                                                                             

رواياتي که درباره قرائت پيامبر صلي الله عليه وسلم در بعضی از ين نمازها آمده است                 

وتر

حکم و فضيلت وتر

وقت وتر

تعداد رکعات وتر و چگونگی آن

قنوت در وتر

قنوت در نماز صبح بدعت است                                                            

نماز شب «قيام الليل»

تعداد رکعات نماز شب                                                                       

مشروعيت جماعت در نماز شب در رمضان                                               

مستحب بودن خواندن نماز شب با خانواده در غير رمضان                               

قضای نماز شب                                                                               

کسی که به نماز شب عادت دارد مکروه است آنرا ترک کند 

نماز ضحی (نماز أوّابين)

مشروعيت نماز ضحی                                                                        

فضيلت نماز ضحی                                                                           

تعداد رکعات نماز ضحی                                                                     

بهترين اوقات ادای نماز ضحی                                                              

نماز بعد از وضو (سنت وضو)

نماز استخاره

نماز کسوف (خورشيد کرفتگی و ماه كرفتگی)

خواندن خطبه بعد از نماز کسوف

نماز کسوف فرض کفايي است

نماز استسقاء

سجده تلاوت

حکم سجده تلاوت

فضيلت سجده تلاوت

آنچه در سجده تلاوت، خوانده می‌شود

سجده شکر

سجده سهو

حکم سجده سهو

محل انجام سجده سهو

سجده سهو برای ترک سنتی از سنتهای نماز

نماز جماعت

حکم نماز جماعت

فضيلت نماز جماعت

آيا زنان به نماز جماعت حاضر ‌شوند؟

خانه‌ هايشان برای آنان بهتر است

آداب رفتن به مسجد

دعای خروج از خانه

دعای ورود به مسجد

نماز تحيه المسجد واجب است

هرگاه نماز فرض برپا شد، غير از آن نمازي نيست

فضيلت رسيدن به تکبيره الإحرام امام

کسی که به سلام امام نرسد

امام در هر حالتی که بود بايد مقتدی به او اقتداء کند

کسی که قبل از رسيدن به صف، رکوع برد

امام به تخفيف نماز امر شده است

طولانی کردن رکعت اول توسط امام

وجوب تبعيت از امام و تحريم پيشی گرفتن از او

چه کسی شايسته‌تر به امامت است؟

امامت کودک

کسی که نماز فرض می‌خواند می‌تواند به کسی که نماز نفل می‌خواند اقتدا کند و برعکس   

اقتداي مقيم به مسافر و برعکس

هرگاه مسافر به مقيم اقتدا کند، نمازش را کامل بخواند

کسی که توانايی قيام دارد اگر به امامی نشسته اقتدا کند با او بنشيند

اگر مقتدی يک نفر باشد، بايد در سمت راست امام و شانه به شانه او بايستد

دو نفر و بيشتر پشت سر امام صف ببندند

اگر مقتدی يک زن باشد، پشت سر امام بايستد

راست کردن صفها واجب است

چگونگی راست کردن صفها

صفوف مردان و زنان

فضيلت صفوف أول و صفوف سمت راست

چه کسی پشت سر امام مي ا‌يستد؟

تشکيل صف بين ستونها مکروه است

عذرهای ترک جماعت

نماز مسافر

قصر نمازهای ظهر، عصر و عشاء بر مسافر واجب است

مسافت قصر

مکانی که از آنجا نماز قصر می‌شود

اگر مسافر برای انجام کاری اقامت کرد و (از ابتدا) قصد اقامت نداشت تا وقتی که برمی‌گردد نمازش را قصر کند    

جمع بين دو نماز

اسباب جمع نماز

جمعه

جمعه بر چه کسی واجب است

تشويق  بر خواندن نماز جمعه

برحذر داشتن از سستی در نماز جمعه

وقت نماز جمعه

خطبه واجب است

روش پيامبر صلي الله عليه وسلم در خطبه

خطبه حاجت

وجوب سکوت و حرمت سخن گفتن هنگام خطبه

جمعه با چه درک می‌شود

خواندن نماز قبل از نماز جمعه و بعد از آن

آداب روز جمعه

اذکار و دعاهای مستحب روز جمعه

خواندن نماز جمعه در مسجد جامع

اجتماع جمعه و عيد در يک روز

نماز دو عيد (فطر و قربان)

حکم نماز دو عيد

وقت نماز دو عيد

رفتن به مصلی

آيا نماز دو عيد اذان و اقامه دارد؟

چگونگی نماز عيد

قرائت در نماز عيد

خطبه بعد از نماز عيد

نماز (سنت) قبل و بعد از نماز عيد

آنچه روز عيد مستحب است

نماز خوف

چگونگی نماز خوف

    فصل سوم - جنائز

تلقين محتضر

آنچه برای حاضرين بر جنازه و غير آنان جايز است

آنچه بر حاضرين بر جنازه و غير آنان واجب است

آنچه بر بازماندگان ميت واجب است

آنچه بر بازماندگان ميت حرام است

آنچه برای ميت واجب است

اولاً غسل

چگونگی غسل

چه کسی غسل را بر عهده گيرد؟

غسل دادن شهيد ميدان جنگ مشروع نيست

کفن کردن

مستحبات کفن

نماز ميت

نماز بر جنازه چه کسانی واجب نيست

هرچه تعداد نمازگزاران بر جنازه بييشتر باشد برای ميت بهتر و مفيدتر است

مستحب است پشت سر امام سه صف تشکيل شود اگرچه تعدادشان کم باشد

اگر در يک زمان چندين جنازه زن و مرد وجود داشته باشد